Spelregels voor coaching                      (reacties)

door Beuk van de Vecht

Er zijn heel wat initiatieven om ondernemers van coaches te voorzien. Zelf neem ik ook regelmatig een karwei ter hand. Het is uitermate opwindend om te ervaren hoe de ondernemers met je ervaring en je contacten aan de slag gaan en daarmee scoren.

Contacten met andere coaches en mijn eigen ervaring met coachnetwerken geven duidelijke trends aan in de omgang tussen coach en ondernemer. Spelregels uit de praktijk. In het buitenland noemen ze dat "Best Practice".

Een aantal inmiddels gebruikelijke spelregels wil ik u niet onthouden.

• Echte ondernemers nemen alleen iets aan van andere ondernemers, of van hele goede specialisten.

• Er zijn dan ook globaal twee soorten coaches: de "Generalisten", ondernemers of ex-ondernemers met brede interesse, gevoel voor commercie en branchespecifieke netwerken en de "Specialisten", die veel weten van 1 onderwerp, zoals financiering, organisatie, wet & recht, octrooien etc. Voor beide typen coaches geldt, dat zij op hun gebied uitermate kundig moeten zijn. Coachen is iets voor toppers.

• Coachen moet leuk en leerzaam zijn. Het hoeft niet altijd gratis te gebeuren, maar in financiële zin stelt het niet veel voor. (Startende) ondernemers hebben geen geld om facturen te betalen. Dus coaches doen het voor hun plezier en desnoods in hun vrije tijd. Kunt u het zich niet permitteren om "gratis" te werken, biedt u dan niet aan als coach.

• Coaches doen nooit zelf het werk van de ondernemer of van een andere specialist. De ondernemer moet het werk doen en de coach helpt hem daarbij. Kan de ondernemer het niet zelf, dan moet hij specialistische hulp inhuren (kan de coach weer bij helpen). Als de coach zich laat verleiden tot het opdreden als accountant, jurist of interim manager, loopt hij/zij het risico voor een karretje gespannen te worden

• Een typisch coachtraject kost maar enkele uren tot enkele dagen. Het werk van de coach bestaat uit aanmoedigen en de weg wijzen. Meestal heeft het geen zin om voor een dergelijke korte inspanning ingewikkelde afspraken te maken. Zelf doe ik het meestal voor een goede fles whisky of een doosje wijn. Een vriendelijk "dank je wel" is soms genoeg en voor de eerste twee uur verwacht ik helemaal niets.
• Duurt het coachtraject meer dan zeg maar twee of drie dagen, dan in het noodzakelijk om afspraken te maken over vergoeding. (probeer die situatie als het mogelijk is te voorkomen). Die vergoeding heeft bijna nooit de vorm van uurtje factuurtje. Eén van de mogelijkheden is een uur- of dagtarief af te spreken (meestal de helft van het reguliere tarief) dat risicodragend wordt ingebracht. Vaak is het coachtraject gericht op start of financiering van de onderneming. Op zo’n moment kan de coach zijn declaratie neerleggen en wordt deze of omgezet in aandelen of uitbetaald.

• De belangrijkste afspraak is, dat de declaratie van de coach geen onoverkomelijk obstakel mag vormen voor de start of verdere financiering van de onderneming. Het komt dus voor dat een declaratie in omvang teruggebracht wordt van tafel moet, omdat de nieuwe aandeelhouders de toegevoegde waarde van de coach niet als zodanig waarderen. Dat is dan jammer. Misbruik van deze regel door ondernemer of nieuwe financiers is een grove inbreuk op het "goede vertrouwen" waar coachnet op draait.

• Het spreekt vanzelf, dat er een vertrouwensrelatie bestaat tussen coach en ondernemer. De coach zal dan ook niets doen of laten dat de ondernemer zou kunnen benadelen. Met name als het gaat om "bedrijfsgegevens" is de coach aan volstrekte geheimhouding gebonden en zal hij zelf ook niets ondernemen dat als "concurrerend" voor de onderneming gezien kan worden. Anderzijds zal de ondernemer de coach respecteren en waarderen voor het feit dat hij "investeert" in de nieuwe onderneming. Op de ondernemer rust een inspanningsverplichting om de coach te "belonen" voor zijn toegevoegde waarde.
• Het blijkt dat ondernemers, die onzorgvuldig omspringen met het belang van hun coach (i.e. denken dat de coach "gebruikt" kan worden) bij de verdere financiering van hun onderneming problemen kunnen verwachten. Nederland is een klein land en de investeerders- en coachnetwerken communiceren met elkaar.
• Het is voor ondernemers verstandig om gebruik te maken van een gerenommeerd coachnetwerk, omdat de sociale controle binnen zo’n netwerk "goed gedrag" van de coaches min of meer waarborgt.

Verder heb ik gemerkt dat wederom een goede "match" tussen coach en ondernemer de vruchtbaarheid van de relatie zeer ten goede komt en matchen is werk voor specialisten.

Ik hoop dat jullie wat aan deze "best practice" hebben. Twee goede bekenden hebben metteen gereageerd, hierbij hun reacties: reactie1  reactie2 reactie3

Vriendelijke groeten,

Beuk van de Vecht.
3/12/99

reacties: beuk@beursplein3.com 

(c) B. v.d. Vecht - Revised: 12-Oct-01.